امروز
گزارش و
تحلیل ها
آخرین خبرها
دیگر ویدئو ها
دیدگاه‌ها و نظرات
دیدگاه‌های ارسال شده توسط شما، پس از تأیید در رسانه تکنوجو منتشر خواهد شد. لطفاً از ارسال پیام‌های حاوی توهین یا افترا خودداری فرمایید.
دیدگاه‌های ارسال شده توسط شما، پس از تأیید در رسانه تکنوجو منتشر خواهد شد. لطفاً از ارسال پیام‌های حاوی توهین یا افترا خودداری فرمایید.
محققان دریافته‌اند که مواجهه کوتاه‌مدت با امواج اولتراشورت با فرکانس ۴۰٫۶۸ مگاهرتز می‌تواند فعالیت سیستم گلیمفاتیک مغز موش‌ها را افزایش دهد؛ سامانه‌ای که وظیفه انتقال و دفع مواد زائد از بافت مغز را بر عهده دارد.
بر اساس پژوهشی که در ۱۶ اکتبر در مجله علمی Science Advances منتشر شده است، قرار گرفتن موش‌های آزمایشگاهی در معرض امواج اولتراشورت به مدت ۱۰ دقیقه، جریان مایع مغزی‌نخاعی و فرایند پاک‌سازی مواد زائد از مغز را تقویت کرده است. این یافته می‌تواند به درک بهتر سازوکارهای پاک‌سازی مغز و بررسی روش‌های جدید برای مقابله با بیماری‌های عصبی کمک کند.
سیستم گلیمفاتیک مغز چگونه کار می‌کند؟
سیستم گلیمفاتیک یکی از مسیرهای مهم انتقال مایعات و دفع مواد زائد در مغز است. این سامانه به مایع مغزی‌نخاعی اجازه می‌دهد در امتداد رگ‌های خونی وارد بافت مغز شود، با مایع میان‌بافتی تبادل داشته باشد و به خروج مواد زائد متابولیکی کمک کند.
اختلال در عملکرد این سیستم از جمله موضوعاتی است که در پژوهش‌های مرتبط با بیماری‌های عصبی، به‌ویژه بیماری آلزایمر، مورد توجه قرار گرفته است. در مطالعه جدید، محققان گزارش کردند که مواجهه با امواج اولتراشورت هم ورود مایع به بافت مغز و هم خروج آن را افزایش داده است؛ بنابراین، اثر مشاهده‌شده صرفاً به افزایش ورود مایع محدود نمی‌شود، بلکه کل چرخه انتقال و تخلیه مایعات را در بر می‌گیرد.
نقش امواج رادیویی در فعال‌سازی پاک‌سازی مغز
محققان برای بررسی سازوکار این اثر، فعالیت الکتریکی نورون‌ها و عملکرد سلول‌های آستروسیت را نیز ارزیابی کردند. نتایج نشان داد که مواجهه با امواج با افزایش هماهنگی فعالیت عصبی در محدوده امواج دلتا همراه بوده است.
همچنین، آزمایش‌های تکمیلی نشان دادند که خاموش‌کردن فعالیت عصبی با روش‌های شیمی‌ژنتیکی یا مسدودکردن کانال آبی آکواپورین ۴ (AQP4) می‌تواند اثر مشاهده‌شده بر جریان گلیمفاتیک را از بین ببرد.
پروتئین AQP4 در سلول‌های آستروسیت قرار دارد و در جابه‌جایی آب در بافت مغز نقش مهمی ایفا می‌کند. بر اساس یافته‌های این مطالعه، افزایش تجمع این پروتئین در اطراف رگ‌های خونی یکی از عوامل مرتبط با تقویت جریان مایعات و دفع مواد زائد بوده است.
بهبود برخی شاخص‌های بیماری در موش‌ها
پژوهشگران علاوه بر بررسی سازوکارهای پاک‌سازی مغز، اثر این روش را در مدل‌های حیوانی بیماری نیز ارزیابی کردند. بر اساس گزارش مطالعه، مواجهه با امواج اولتراشورت با کاهش تورم مغز پس از آسیب تروماتیک در موش‌ها همراه بود.
همچنین، در موش‌های مدل بیماری آلزایمر، افزایش جریان گلیمفاتیک با بهبود برخی شاخص‌های شناختی همراه شد. این نتایج نشان می‌دهند که تقویت سیستم پاک‌سازی مغز ممکن است در آینده به‌عنوان یکی از مسیرهای تحقیقاتی برای مقابله با اختلالات عصبی مورد بررسی قرار گیرد.
با این حال، نتایج به‌دست‌آمده در مدل‌های حیوانی به‌معنای اثبات اثربخشی این روش در درمان آلزایمر یا سایر بیماری‌های عصبی در انسان نیست.
آیا این روش در انسان هم قابل استفاده است؟
فرکانس ۴۰٫۶۸ مگاهرتز در محدوده فرکانس‌های صنعتی، علمی و پزشکی (ISM) قرار دارد و در برخی تجهیزات دیاترمی موج کوتاه استفاده می‌شود. با این حال، وجود تجهیزات مبتنی بر این فرکانس به‌معنای تأیید کاربرد آن‌ها برای پاک‌سازی مغز نیست.
مهم‌ترین محدودیت پژوهش جدید، نبود شواهد بالینی انسانی برای این کاربرد است. هنوز مشخص نیست که آیا این روش در انسان نیز می‌تواند جریان گلیمفاتیک را به همین شکل تغییر دهد، چه میزان مواجهه ایمن و مؤثر است و آیا چنین تغییری در نهایت به بهبود عملکرد شناختی منجر می‌شود یا خیر.
در نتیجه، این پژوهش را باید گامی اولیه در بررسی روش‌های غیرتهاجمی تنظیم سیستم پاک‌سازی مغز دانست، نه روشی اثبات‌شده برای پیشگیری یا درمان آلزایمر. پژوهش‌های بیشتر، به‌ویژه مطالعات ایمنی و کارآزمایی‌های بالینی انسانی، برای مشخص‌شدن ظرفیت درمانی این فناوری ضروری هستند.
کپی