اتحادیه بین‌المللی مخابرات و عربستان سعودی در نشست مشترک ریاض، الزامات فنی و تنظیم‌گری ادغام شبکه‌های ماهواره‌ای با نسل ششم ارتباطات و توسعه خدمات ارتباط مستقیم ماهواره با تجهیزات کاربران را بررسی می‌کنند.

گسترش ارتباطات ماهواره‌ای، مسائل تازه‌ای درباره مدیریت فرکانس، صلاحیت نهادهای تنظیم‌گر و نحوه فعالیت اپراتورهای ماهواره‌ای در قلمرو کشورها ایجاد کرده است. این موضوع در آستانه کنفرانس جهانی ارتباطات رادیویی ۲۰۲۷ اهمیت بیشتری یافته است.

بررسی آینده ارتباطات ماهواره‌ای در نشست ریاض

اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) با همکاری کمیسیون ارتباطات، فضا و فناوری عربستان سعودی (CST)، از ۱۲ تا ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ میزبان مجموعه نشست‌های جهانی ارتباطات فضایی و پایداری فضا در ریاض است.

در برنامه روز سه‌شنبه ۱۳ اکتبر، دو نشست تخصصی به ادغام سامانه‌های ماهواره‌ای با معماری نسل ششم ارتباطات (6G) و توسعه خدمات ارتباط مستقیم ماهواره با تجهیزات کاربران (D2D) اختصاص یافته است. هدف این گفت‌وگوها، بررسی الزامات فنی، مدل‌های اقتصادی و چارچوب‌های تنظیم‌گری مورد نیاز برای گسترش خدمات ارتباطی مبتنی بر شبکه‌های غیرزمینی است.

تغییر ساختار ارائه خدمات ارتباطی

توسعه شبکه‌های غیرزمینی (NTN) امکان استفاده از ماهواره‌ها را برای تکمیل پوشش شبکه‌های تلفن همراه فراهم می‌کند. در این ساختار، ارتباط کاربران می‌تواند متناسب با قابلیت تجهیزات و شبکه، از طریق زیرساخت زمینی یا سامانه‌های ماهواره‌ای برقرار شود. خدمات ارتباط مستقیم ماهواره‌ای نیز با فراهم کردن امکان اتصال برخی تلفن‌های همراه و تجهیزات سازگار به ماهواره، وابستگی پوشش ارتباطی به استقرار دکل‌های زمینی را در مناطق فاقد پوشش کاهش می‌دهد.

گسترش این فناوری، روابط فنی و تجاری میان اپراتورهای تلفن همراه و ارائه‌دهندگان خدمات ماهواره‌ای را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تعیین مسئولیت ارائه خدمت، مدیریت کیفیت ارتباط و هماهنگی میان شبکه‌های زمینی و ماهواره‌ای از جمله موضوعاتی است که برای توسعه تجاری این خدمات به چارچوب‌های مشخص نیاز دارد.

چالش مدیریت فرکانس و صلاحیت تنظیم‌گری

یکی از مسائل اساسی در توسعه ارتباطات مستقیم ماهواره‌ای، نحوه استفاده از طیف فرکانسی و جلوگیری از تداخل با شبکه‌های موجود است. ارائه خدمات ماهواره‌ای در قلمرو کشورها مستلزم رعایت مقررات بین‌المللی ارتباطات رادیویی و الزامات قابل اعمال در نظام حقوقی ملی است. استفاده از باندهای تخصیص‌یافته به خدمات زمینی نیز مسائل بیشتری درباره هماهنگی فرکانسی، مجوزهای بهره‌برداری و حقوق اپراتورهای دارای مجوز ایجاد می‌کند.

در این شرایط، توسعه خدمات ماهواره‌ای می‌تواند ضرورت بازنگری در برخی ترتیبات تنظیم‌گری ملی و بین‌المللی را افزایش دهد، زیرا پوشش فرامرزی ماهواره‌ها باید با حقوق فرکانسی و اختیارات قانونی دولت‌ها هماهنگ شود.

ارتباط نشست با کنفرانس جهانی ارتباطات رادیویی ۲۰۲۷

این مباحث در شرایطی مطرح می‌شود که کنفرانس جهانی ارتباطات رادیویی ۲۰۲۷ از ۱۸ اکتبر تا ۱۲ نوامبر سال آینده به میزبانی چین در شانگهای برگزار خواهد شد. مذاکرات تخصصی پیش از این کنفرانس می‌تواند در شکل‌گیری مواضع کشورها درباره مدیریت منابع فرکانسی و توسعه ارتباطات ماهواره‌ای مؤثر باشد.

اهمیت این فرایند برای کشورهایی مانند ایران به ضرورت صیانت از حقوق حکمرانی ملی، حقوق فرکانسی، مشارکت در مطالعات فنی و پیگیری ترتیبات بین‌المللی فعالیت سامانه‌های ماهواره‌ای بازمی‌گردد.

گسترش ارتباط مستقیم ماهواره‌ای به تلفن همراه، نیازمند تعیین دقیق شرایط همزیستی شبکه‌ها و حدود مجوزهای بهره‌برداری است. ازاین‌رو، مذاکرات تخصصی پیش از WRC-27 می‌تواند بر شکل‌گیری مواضع کشورها و پیشنهادهای فنی مؤثر بر آینده ارتباطات ماهواره‌ای تأثیر بگذارد.

منبع: اتحادیه بین‌المللی مخابرات، برنامه رسمی نشست جهانی ارتباطات فضایی و پایداری فضا

https://www.itu.int/scs26/